IDT tham dự Hội thảo “Thư viện Đại học, Cao đẳng với hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhà trường”

Trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, Thư viện các trường Đại học, Cao đẳng đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm tri thức số, hỗ trợ mạnh mẽ cho nghiên cứu khoa học, giảng dạy và học tập. 

Không chỉ dừng lại ở chức năng lưu trữ và cung cấp tài liệu học thuật, Thư viện ngày nay đang chuyển mình, trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái giáo dục đổi mới, nơi công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) là công cụ hỗ trợ không thể thiếu.

Ngày 04/07/2025, tại Trường Cao đẳng Nguyễn Du (Tỉnh Hà Tĩnh), hội thảo “Thư viện Đại học, Cao đẳng với hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhà trường” được tổ chức bởi Trường Cao đẳng Nguyễn Du phối hợp với Liên chi hội các Thư viện Đại học, Cao đẳng khu vực phía Bắc (NALA) cùng các đơn vị chuyên ngành. Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều lãnh đạo cơ sở đào tạo, chuyên gia Thư viện và công nghệ thông tin trên cả nước; với nhận định: Thư viện cần được nhìn nhận như một “động lực” của đổi mới sáng tạo trong giáo dục Đại học.

Tham dự hội thảo về phía khách mời có: 

Thạc sĩ Phạm Ngọc Lan – Trưởng ban Công tác Hội viên của Hiệp hội Các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam; 

Thạc sĩ Kiều Thúy Nga – Nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; 

Thạc sĩ Nguyễn Hữu Giới – Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam; 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Hùng – Phó Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Trưởng khoa, Khoa Thông tin – Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; 

Thạc sĩ Hoàng Văn Dưỡng – Phó Giám đốc Trung tâm Thư viện và Tri thức số, Đại học Quốc gia Hà Nội; 

Ông Nguyễn Đức Cảnh – Phó Giám đốc Thư viện tỉnh Hà Tĩnh…

Về phía doanh nghiệp có Công ty Cổ phần Thông tin và Công nghệ số (IDT) tham dự, đồng thời cũng là nhà tài trợ. 

(Bà Đặng Thúy Hằng – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nguyễn Du phát biểu tại Hội thảo)

(Ông Nguyễn Huy Chương – Chủ tịch NALA phát biểu tại hội thảo)

Các nội dung nổi bật tại hội thảo:

Ông Hoàng Văn Dưỡng – Phó Giám đốc Trung tâm Thư viện và Tri thức số, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày tham luận “Phát triển dịch vụ tri thức hỗ trợ nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu Đại học nghiên cứu và đổi mới, sáng tạo” tập trung vào hai nội dung chính:

• Tiêu chí Đại học nghiên cứu, đổi mới và sáng tạo
• Dịch vụ tri thức hỗ trợ Đại học nghiên cứu, đổi mới, sáng tạo. 

(Ông Hoàng Văn Dưỡng – Phó Giám đốc Trung tâm Thư viện và Tri thức số, Đại học Quốc gia Hà Nội đã trình bày tham luận)

Đặc biệt trong phần dịch vụ, Ông nhắc đến Hệ thống quản lý thông tin nghiên cứu (RIMS) hay Hệ thống thông tin nghiên cứu hiện tại (Current Research Information System, CRIS) mà đơn vị đang sử dụng với các đặc điểm sau:

• Quản lý hồ sơ các nhà khoa học và kết quả nghiên cứu
• Có khả năng khám phá và tìm kiếm tốt
• Giao diện web với nguồn dữ liệu liên kết bên ngoài
• Hợp tác và kết nối các nghiên cứu
• Tích hợp với định danh tác giả và nhà khoa học 
• Kết nối với kho lưu trữ dữ liệu của đơn vị 
• Phân tích tác động nghiên cứu
• Báo cáo, thống kê
• Quản trị hệ thống và xác thực người dùng

(Đây là sản phẩm mà Công ty IDT đang cung cấp và triển khai, xem thêm tại: https://idtvietnam.vn/giai-phap-quan-ly-thong-tin-nghien-cuu-khoa-hoc-trong-thu-vien/)

Việc gợi mở đến giải pháp này như là một khẳng định về việc chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Trung tâm Thư viện và Tri thức số, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ngoài ra, trong tài liệu tham khảo của Hội thảo, theo tinh thần của của Nghị quyết 57-NQ/TW, Công ty IDT còn giới thiệu giải pháp Compilatio – Giải pháp chống đạo văn toàn diện cho giáo dục. Compilatio là phần mềm phát hiện đạo văn đến từ Pháp, được hơn 1.000 trường Đại học và tổ chức giáo dục tại châu Âu tin dùng. Với khả năng phân tích sâu, đa ngôn ngữ (bao gồm cả tiếng Việt), Compilatio giúp nhà trường, giảng viên và sinh viên:

• Phát hiện nhanh chóng các nội dung trùng lặp và sao chép.
• Phân tích và đánh giá mức độ đạo văn chi tiết.
• Hỗ trợ giảng dạy kỹ năng trích dẫn và viết học thuật chuẩn mực.
• Bảo mật tuyệt đối – dữ liệu không bị lưu trữ trái phép.
• Triển khai linh hoạt: phiên bản giảng viên, Thư viện học thuật.
• Tích hợp dễ dàng với LMS như Moodle, Teams, Google Classroom…
• Ưu điểm nổi bật so với các phần mềm khác:

• Giao diện thân thiện, hỗ trợ tiếng Việt.
• Báo cáo chi tiết, dễ hiểu.
• Phát hiện nội dung trích dẫn từ AI như ChatGPT, Gemini, Claude…
• Cảnh báo văn bản có dấu hiệu do trí tuệ nhân tạo sinh ra.
• Chi phí hợp lý, linh hoạt theo nhu cầu của đơn vị sử dụng. Có chính sách dùng thử

• Phù hợp cho: Trường Đại học, Cao đẳng; Trung tâm đào tạo, Viện nghiên cứu; Thư viện số và hệ thống học trực tuyến.

Tiếp đó, Ông Nguyễn Hữu Giới – Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam đưa ra ý kiến nhấn mạnh: để thực hiện thành công chuyển đổi số trong Thư viện, điều kiện tiên quyết là xây dựng được một nguồn lực thông tin số phong phú, cập nhật, đáng tin cậy và tuân thủ chuẩn mực quốc tế. Điều này đòi hỏi các Thư viện cần tích cực đầu tư cho hạ tầng số, hệ thống quản lý tài nguyên học liệu hiện đại, đồng thời tăng cường liên kết, chia sẻ dữ liệu giữa các Thư viện trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, Ông cũng khuyến nghị các trường nên chủ động áp dụng AI vào công tác tổ chức, quản lý và phân phối thông tin học thuật, từ đó mở rộng không gian học tập, nghiên cứu cho sinh viên và giảng viên. (Ông Nguyễn Hữu Giới – Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam phát biểu tại Hội thảo)

Tuy nhiên, bên cạnh những triển vọng, không ít thách thức đang đặt ra. Một trong những rào cản lớn hiện nay là thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, đủ năng lực triển khai và vận hành hệ thống Thư viện số hiện đại. Các kỹ năng liên quan đến khai thác dữ liệu lớn, lập trình AI, quản trị nền tảng số… hiện vẫn còn là khoảng trống trong đội ngũ cán bộ Thư viện của nhiều trường. Điều này đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ về đào tạo, tái bồi dưỡng nhân lực theo hướng đa ngành, gắn kết giữa Công nghệ – Thư viện – Giáo dục.

(Ông Đỗ Hải Anh bên phải ảnh chụp cùng khách Đại diện cán bộ Thư viện Đại học Văn hóa Hà Nội)

Trong bức tranh tổng thể, có thể thấy Thư viện Đại học, Cao đẳng đang giữ vai trò then chốt trong công cuộc chuyển đổi số giáo dục. Với sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại, nguồn nhân lực được đào tạo bài bản và định hướng chính sách rõ ràng, các Thư viện sẽ không chỉ là nơi lưu trữ tri thức mà còn trở thành trung tâm học thuật số năng động – nơi nuôi dưỡng sáng tạo, thúc đẩy nghiên cứu và lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật và xã hội.

Tác giả: Đỗ Hải Anh